مناطق اکولوژیکی ایران

تفاوت زياد دو عرض جغرافيايي شمال و جنوب كشور و وجود دشتها، ارتفاعات و اقليمهاي متفاوت سيماي بسيار متنوعي به سرزمين پهناور ايران بخشيده به گونهاي كه نواحي رويشي و گونههاي گياهي بسيار زيادي در آن مستقر شدهاند. 5 منطقه اکولوژیکی ایران به اختصار در ذيل معرفي شدهاست.
 


منطقه اکولوژیکی هيركاني يا خزري
منطقه اکولوژیکی هيركاني همچون نوار سبزي، حاشيه جنوبي درياي خزر و نيمرخ شمالي رشته كوه البرز را ميپوشاند. مساحت جنگل‌های اين منطقه كه از آستارا در استان گیلان تا گليداغي در استان گلستان را در بر ميگيرد 2086371 هکتار است. اين منطقه اکولوژیکی به خاطر حاصلخيزي خاك، تغييرات دما و بارندگيهاي متعدد، گونههاي گياهي زيادي را در خود جاي داده به نحويكه بيش از 80 گونه درختي پهن برگ، 4 گونه سوزنی برگ و 50 گونه درختچهاي تاكنون در آن شناسائي شده كه غالباً از تيپهاي راش، ممرز، بلوط بلندمازو، افرا، توسكا و آميخته تشكيل شده است. جنگلهاي اين منطقه به صورت نسلي دستنخورده و سالم، كمربندي از درختان خزانكننده دوران سوم زمينشناسي را تشكيل ميدهند. اين جنگلها كه از آن به نامهاي جنگلهاي مرطوب و يا خزري ياد ميشود داراي ارزشهاي زيستمحيطي و اقتصادي بالايي ميباشد كه در زمره ميراث طبيعي جهاني محسوب مي گردد.

منطقه اکولوژیکی ايران توراني
مساحت جنگل‌های منطقه اکولوژیکی ايران توراني كه قسمت اعظم فلات مركزي ايران را در برگرفته 4666941 هکتار است. اين منطقه بر اساس شرايط توپوگرافي و ارتفاع به دو منطقه كوهستاني با آب و هواي سرد و منطقه جلگهاي با آب و هواي بياباني و گرم و خشك تقسيم ميشود. هر چند كه شرايط جوي منطقه موجب پراكندگي و فاصله زياد درختان شده اما بدليل وسعت زياد داراي گونههاي گياهي متنوع ميباشد به نحويكه 69 درصد فلور ايران در اين ناحيه قرار گرفته است.
گونههای اصلی منطقه کوهستانی بنه، بادام و ارس و گونههای اصلی منطقه جلگه‌‌اي گز، تاغ، قیچ و اسکنبیل ميباشد.

منطقه اکولوژیکی ارسباران
جنگلهاي اين منطقه كه جزو جنگلهاي نيمه مرطوب كشور هستند، در استان آذربايجانشرقي و شمال غرب استان اردبيل واقع شده اند. مساحت جنگل‌های این منطقه اکولوژیکی 174838 هکتار است. جنگلهاي ارسباران به خاطر گونههاي گياهي نادر و منحصر به فرد و تنوع زيستي بالا از سال 1976 از سوي يونسكو به عنوان يكي از ذخيرهگاههاي زيستسپهر (بيوسفر) حمايت ميشود. تنوع گونههاي گياهي از اختصاصات ويژه اين ناحيه رويشي است؛ آنچنانكه بيش از 775 گونه گياهي فقط در منطقه حفاظتشده شناسايي شده كه 55 گونه آن براي اولين بار از ايران گزارش شده است. بسياري از گونههاي جنگلي ناحيه رويشي هيركاني در اين ناحيه وجود دارد. با اين وجود گونههاي اصلي آن ناحيه مانند راش و توسكا در ارسباران رشد نيافته است. اين امر موجب شده تا در تقسيمبنديها اين ناحيه از ناحيه رويشي هيركاني جدا شود. گونه های اصلی ناحیه ارسباران بلوط سیاه، بلوط سفید، ممرز، سرخدار و افرا میباشد.

منطقه اکولوژیکی زاگرس
برخي منابع قدمت جنگلهاي بلوط زاگرس را 5500 سال ذكر كردهاند. ايجاد و گسترش جنگل در اين ناحيه به خاطر بارندگيهاي ناشي از استقرار سيستم مديترانهاي و درياي سياه بوده و از ناحيه سردشت آذربايجانغربي تا فيروزآباد فارس امتداد دارد. مساحت این منطقه اکولوژیکی 5440494 هکتار است. يكي از معيارهاي تعيين مرز اين ناحيه گونه گياهي غالب آن، بلوط ايراني است. اما سایر گونههای اصلی این ناحیه رویشی بنه، بادام، کیکم و گلابی وحشی است. دو كاركرد مهم جنگلهای بلوط زاگرس حفاظت آب و خاك هستند كه با توجه به غالب بودن آب و هواي خشك و نيمهخشك در كشور از اهميتی انکارنشدنی برخوردارند؛ آنچنانكه هر نوع سرمايه­ گذاری حفاظتی و احيايي را توجيه­ پذير نشان ميدهد. جنگلهاي زاگرس با توجه به زادآوري محدود و پايين، جزو جنگلهاي حفاظتي و حمايتي قرار ميگیرد.

منطقه اکولوژیکی خليج فارس- عمانی
مساحت جنگل‌های منطقه اکولوژیکی خليج فارس- عمانی كه بخشي از جنوب غرب و تمام سواحل جنوبي را در بر ميگيرد، 2039963 هکتار است. به دليل تفاوت اكولوژيكي، رويشهاي اصلي اين ناحيه به دو قلمرو خليج فارس و درياي عمان تقسيم ميشود. در قلمرو خليج فارس كه از قصر شيرين تا حوالي مرز استانهاي بوشهر و هرمزگان امتداد يافته، گونههاي گياهي كنار، كهورك و پده رويشهاي اصلي را تشكيل ميدهند. در قلمرو درياي عمان نيز كه بخشي از استان هرمزگان تا سيستان و بلوچستان (مرز ايران و پاكستان) را در بر ميگيرد، گونههاي كهور ايراني و انواع آكاسيا رويشهاي اصليهستند. چش يا كرت كه از چوب آن در صنعت لنجسازي استفاده ميشود به صورت پراكنده در اين قلمرو رويش دارد. جنگلهاي ماندابي يا مانگروها نيز كه متشكل از دو گونه حرا و چندل است در اين ناحيه گسترش دارند. رويشگاه جنگلهاي مانگرو در فاصله جزر و مد درياها قرار دارد.


چاپ | ارسال به ديگران |
آمار بازدید
بازدید روز : 2631
بازدید کل : 4881417
آخرین بروزرسانی:
4 تير 1396 12:28